20.
Tôi tựa lưng vào ghế, không nói gì.
Ông như cũng biết cuộc gọi này của mình có phần gượng gạo nên hắng giọng một tiếng.
"Năm xưa khi ông ngoại con làm thí điểm chăm sóc người già tại cộng đồng, có để lại một danh sách các khu vực và trung tâm dưỡng lão cũ. Trong đó có một số người tuy đã nghỉ hưu nhưng tiếng nói vẫn còn trọng lượng. Nếu con cần, bố sẽ sắp xếp gửi cho con một bản."
Tôi nắm chặt điện thoại, thẫn thờ.
Bao nhiêu năm qua, đây là lần đầu tiên ông không khuyên tôi thôi đi, cũng không bảo tôi phải nhìn vào đại cục. Ông chỉ hỏi tôi có cần giúp gì không.
Tôi hỏi ông: "Tại sao bố lại giúp con?"
Đầu dây bên kia yên lặng rất lâu. Cuối cùng ông nói: "Vì đến giờ bố mới hiểu, con không phải là quá mạnh mẽ. Mà là con luôn nhìn thấu mọi chuyện rõ ràng hơn bố."
Tôi không hỏi thêm nữa. Ở độ tuổi này, có thể thừa nhận mình sai đã là một điều rất khó khăn.
Cúp máy xong, tôi nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc.
Chu Lê mang cà phê vào cho tôi, dè dặt hỏi: "Ai vậy chị?"
"Bố chị."
Cô ấy ngẩn ra: "Lại gây chuyện à?"
Tôi lắc đầu: "Không phải. Là cuối cùng cũng đã học được cách nói tiếng người rồi."
Một tuần trước vòng thẩm định cuối, Cố Thừa An lại đến tìm tôi.
Lần này anh ta không đề cập đến chuyện hợp tác, chỉ đặt một tập tài liệu trước mặt tôi: "Đây là biên bản họp nội bộ của Tống gia."
Tôi không chạm vào: "Tại sao lại đưa cho tôi?"
"Vì dự án này không thể rơi vào tay bọn họ."
Tôi nhìn anh ta, mỉm cười: "Giờ thì anh lại biết điều đó rồi cơ đấy."
Anh ta như bị câu nói của tôi đâm trúng, im lặng hồi lâu mới nói: "Trước đây anh luôn nghĩ kết quả tốt là được. Sau này mới nhận ra, nếu quá trình đã bẩn thỉu thì kết quả cũng chẳng thể sạch sẽ."
Tôi lật mở tập biên bản.
Trong đó viết rất rõ, phía Tống gia muốn làm căn hộ mẫu thật đẹp để giành được dự án, sau đó sẽ cắt giảm ngân sách cho phần bảo trì và ứng phó khẩn cấp ban đêm. Nói trắng ra là đẩy những rủi ro tiềm ẩn cho những người thực sự sống trong đó gánh chịu.
Tôi khép tập tài liệu lại: "Thứ này tôi nhận. Nhưng không phải vì anh."
"Anh biết." Anh ta nói xong, nhìn tôi, giọng trầm xuống: "Minh Chiêu, em sẽ thắng."
Tôi không trả lời. Bởi vì tôi của hiện tại đã không còn cần nghe câu nói này từ miệng anh ta nữa rồi.
Ngày thẩm định cuối cùng, chúng tôi mang đến không phải là những màn trình diễn hào nhoáng nhất. Tôi chỉ mang theo ba thứ: Một phương án bảo trì hậu kỳ hoàn chỉnh, một bản ghi chép phản hồi liên tục suốt chín mươi ngày của một cộng đồng thực tế, và một trang giấy viết tay của bà lão ấy.
Chữ bà xiêu vẹo, chỉ có 5 chữ: "Đêm dậy không sợ nữa."
21.
Đứng trước hội đồng thẩm định, tôi không nói về những viễn cảnh xa xôi.
Tôi chỉ nói: "Nếu dự án này chỉ làm để cho người ta xem thì ai cũng có thể làm đẹp được. Nhưng nếu thực sự để người già vào ở suốt 3 năm, 5 năm hay 10 năm, thì không thể dựa vào căn hộ mẫu mà thắng được. Phải dựa vào việc có người sẵn sàng gánh vác tất thảy những rắc rối phía sau đó."
Hội trường im lặng rất lâu.
Vị giám khảo cuối cùng hỏi tôi: "Hứa tổng, dựa vào đâu mà cô nghĩ mình có thể gánh vác mãi được?"
Tôi cười: "Vì chính tôi đã đi ra từ một ván bài nát bét. Thế nên tôi biết điều quan trọng nhất của một hệ thống không phải là lúc nó lộng lẫy nhất trông đẹp thế nào, mà là lúc tệ nhất, nó có thể nâng đỡ được con người hay không."
Kết quả công bố, Chiêu Dữ trúng thầu.
Tin tức vừa ra, Chu Lê bật khóc ngay tại văn phòng. Không phải vì đau khổ, mà là kiểu khóc vì bao áp lực đè nén bấy lâu cuối cùng cũng được trút bỏ. Lâm Huân ngồi bên cạnh cố tỏ ra bình tĩnh nhưng tập hồ sơ trong tay đã cầm ngược. Lúc Tô Khả gập máy tính lại, vành mắt cũng đỏ hoe.
Tôi đứng bên cửa sổ nhìn bầu trời bên ngoài, lòng bình tĩnh lạ lùng. Không phải là không vui, mà là cái cảm giác bình thản khi cuối cùng cũng đặt được một tảng đá rất nặng vào đúng vị trí của nó.
Tối đó cả đội đi ăn mừng, tôi không uống rượu.
Kết thúc bữa tiệc, tôi một mình lái xe đến khu phố cổ. Rất nhiều cửa sổ vẫn còn sáng đèn. Gió thổi qua những bức tường cũ, mang theo chút hơi nóng ẩm của cuối hạ.
Đứng ở đầu phố, tôi bỗng nhớ lại nhiều năm trước, rất nhiều người từng hỏi tôi một câu: Hứa Minh Chiêu, rốt cuộc em định mạnh mẽ đến bao giờ?
Hiện tại tôi đã có đáp án.
Không phải là mạnh mẽ, mà là sự vững vàng.
Tôi muốn vững vàng kiếm tiền, vững vàng làm việc, vững vàng nâng đỡ bản thân và những người xung quanh. Bởi vì điều khó khăn nhất trong cuộc đời người phụ nữ không phải là thắng một lần, mà là sau khi thắng rồi, không bao giờ để bản thân phải quay về vũng bùn cũ nữa. Và tôi, chắc chắn sẽ không bao giờ như thế.
Ba tháng sau khi dự án đi vào triển khai, tôi nhận được một cuộc điện thoại lạ.
Người gọi là một cô gái 23 tuổi, tự giới thiệu là Chu Chi. Cô ấy nói mình đang làm thiết kế cho một thương hiệu nội thất, muốn nghỉ việc để khởi nghiệp, làm về cải tạo an toàn nhà ở dành riêng cho phụ nữ sống độc thân và phụ nữ cao tuổi.
Cô ấy ngập ngừng trong điện thoại rất lâu, cuối cùng mới nhỏ giọng hỏi: "Hứa tổng, em không biết chị có thấy em quá đường đột không. Em chỉ muốn hỏi, có phải phụ nữ nhất định phải đợi đến khi mình đủ ổn định rồi mới dám bắt đầu không?"
Lúc đó tôi đang ngồi trong phòng họp xem bản vẽ tiến độ thi công, nghe thấy câu này, ngòi bút trên giấy khựng lại một nhịp. Tôi nói với cô ấy: "3 giờ chiều mai em đến công ty gặp tôi."
Ngày hôm sau cô ấy đến, đeo một chiếc túi vải bạt đã bạc màu, mũi giày cũng đã mòn cũ.
Cô ấy trải từng trang phương án mình làm ra trước mặt tôi, khi nói đến những chi tiết nhỏ nhất, đôi mắt cô ấy sáng rực.
Thứ cô ấy muốn làm không phải là sản phẩm cao cấp gì cả.
22.
Đó là một bộ thiết bị an toàn ban đêm với chi phí thấp nhất, dành riêng cho những người phụ nữ sống độc thân trong các căn nhà thuê cũ kỹ hoặc các khu tập thể xuống cấp.
Hệ thống bao gồm: khóa cửa liên kết, cảm biến kích hoạt cạnh giường, nút cầu cứu khẩn cấp ngắn hạn, thiết bị chống ngã đơn giản và báo cáo từ xa.
Sau khi thuyết trình xong, cô ấy lo lắng nhìn tôi: "Có phải nó quá nhỏ không chị?"
Nhìn xấp bản vẽ đó, tôi bỗng nhớ lại chính mình những ngày đầu khởi nghiệp. Khi người người đều nói về những thứ to tát hơn, nhanh hơn, hào nhoáng hơn, tôi cũng đã từng cố chấp muốn làm những thứ thật nhỏ, thật chậm, không được giới tư bản ưa chuộng.
Tôi khép bản vẽ lại, ngẩng đầu nhìn cô ấy: "Không nhỏ. Thứ này của em có thể cứu người đấy."
Đôi mắt cô ấy lập tức sáng lên.
Tôi hỏi tiếp: "Tiền đâu?"
Cô ấy xìu xuống: "Không có bao nhiêu ạ."
"Thế còn người?"
"Da, hai người bạn học và một người đàn anh."
"Gia đình có ủng hộ không?"
Cô ấy cười khổ: "Nhà bảo em thi vào công chức cho ổn định, nói phụ nữ đừng lăn lộn vất vả.”
Tôi nhìn cô ấy, bỗng nhiên mỉm cười: "Thế em có muốn ‘vất vả’ không?"
Cô ấy ngẩn ra một chút, rồi gật đầu thật mạnh: "Có ạ!"
"Vậy là đủ rồi."
Tôi bảo Tô Khả trao đổi với cô ấy 3 vòng, lại để Lâm Huân xem xét máy mẫu cô ấy làm ra, cuối cùng trích một khoản từ quỹ dành cho các ý tưởng mới của Chiêu Dữ để cấp vốn khởi động cho cô ấy.
Chu Lê biết chuyện, chạy đến đứng trước cửa văn phòng tôi mãi không đi, "Hứa tổng."
"Hửm?"
"Có phải chị nhìn thấy hình bóng mình ngày xưa ở em ấy không?"
Tôi suy nghĩ một chút rồi đáp: "Không phải. Chị chỉ nhìn thấy ở em ấy bóng dáng của rất nhiều người đã bị câu nói 'đừng lăn lộn nữa' kìm hãm lại. Nếu hiện giờ chị đã có năng lực, vậy thì vươn tay ra giúp một chút. Như thế cũng tốt mà."
Lúc Chu Chi ra về, cô ấy đứng ở cửa rất lâu.
Cô ấy đỏ hoe mắt nói với tôi: "Hứa tổng, sau này nếu em làm thành công, nhất định sẽ quay lại mời chị uống rượu."
Tôi xua tay: "Đừng vội cảm động. Khởi nghiệp không phải phim ngắn truyền cảm hứng, phía sau toàn là trận chiến cam go thôi. Nếu thực sự muốn cảm ơn tôi, hãy cố gắng thật lâu."
Nửa năm sau, điểm thí điểm đầu tiên của cô ấy thực sự đã thành công. Đó là một khu chung cư cũ ở phía Tây thành phố, nơi cư trú của phần lớn là phụ nữ cao tuổi và các gia đình lên thành phố thuê nhà để con cái đi học.
Khi cô ấy gửi video phản hồi đợt đầu tiên cho tôi, tôi cũng đang họp cùng đội ngũ.
Trong video, một bác gái tóc hoa râm đứng trước cửa, mỉm cười trước ống kính. Bác nói: "Cái này tốt lắm, đêm dậy bật đèn không phải lần mò trong tối, có người lạ gõ cửa mình cũng không thấy lo sợ."
Phía sau bác, trên bậu cửa sổ đặt một chậu trầu bà đang lớn rất xanh tốt.
Nhìn cảnh tượng đó, lòng tôi bỗng thấy thật tĩnh lặng. Giống hệt như khoảnh khắc nhiều năm trước, khi tôi lần đầu đứng trước cửa sổ sát đất trong căn hộ mới của mình.
Cuối cùng tôi đã hiểu, cái hay nhất của sự tỉnh táo không chỉ là việc bạn không còn ngoảnh đầu vì những kẻ tồi tệ, mà là khi bạn cuối cùng đã có dư chút sức lực để giúp người khác bớt đi vài đoạn đường vòng.
23.
Tối hôm đó về nhà, lúc đi qua bờ sông, tôi cố ý dừng xe lại một lát.
Gió thổi tới mang theo chút hơi ẩm.
Tôi chợt nhớ về những câu hỏi mà mọi người cứ lặp đi lặp lại với tôi.
Có đáng không? Có hối hận không? Có muốn "giá như" không?
Giờ đây, tôi cuối cùng đã có một câu trả lời kiên định hơn bao giờ hết.
Đáng, cũng không hối hận, và càng không cần bất kỳ cái "giá như" nào cả. Bởi vì một khi con người ta đã thực sự sống thông suốt, thì mỗi bước đi sau này sẽ chỉ là tiến về phía trước.
Mùa đông năm đó, sau khi dự án thầu đã xác định, lần đầu tiên Chiêu Dữ nhận được một bức thư cảm ơn rất dày. Không phải đến từ đối tác, cũng chẳng phải từ truyền thông. Đó là một bức thư tay do những người già và thân nhân sống trong khu phố cổ cùng viết.
Trên tờ giấy, nét chữ mỗi người một khác, có chỗ nắn nót, có chỗ xiêu vẹo, thậm chí có người còn đặc biệt ấn một dấu vân tay đỏ chót. Dòng chữ trên cùng được viết rất chậm rãi: "Cảm ơn mọi người, đã giúp chúng tôi không còn phải việc gì cũng đi cầu xin người khác."
Nhìn dòng chữ đó, tôi bỗng lặng đi. Hóa ra đôi khi, phần thưởng giá trị nhất cho một người phụ nữ dốc sức tiến về phía trước không phải là lời khen ngợi rằng cô ấy tài giỏi. Mà là khi cô ấy thực sự đã giúp một vài người giữ lại được chút tôn nghiêm trong cuộc sống.
Tôi cất bức thư vào ngăn kéo sâu nhất.
Lúc đóng ngăn kéo lại, bên ngoài văn phòng vẫn có tiếng người qua lại, Chu Lê cách một lớp kính vẫy vẫy tập hồ sơ trong tay với tôi. Tôi giơ tay ra hiệu bảo cô ấy đợi một lát.
Ngoài cửa sổ, trời đã tối, ánh đèn trên mặt sông bắt đầu sáng lên từng ngọn một.
Tôi bỗng nhớ về đêm tiệc kỷ niệm mấy năm trước, khi mình dứt khoát hủy bỏ hôn ước. Khi đó tôi chỉ biết rằng mình không thể lùi bước thêm nữa. Đến hôm nay tôi mới hiểu, sau khi ngừng lùi bước, con đường sẽ tự mình mở từng chút một.
Tôi cầm lấy tập hồ sơ, đứng dậy mở cửa. Ngoài kia có người đang đợi, dưới lầu vẫn còn ánh đèn. Và cuộc đời tôi, cuối cùng cũng đã bước đến nơi rực rỡ nhất.
---Hết---
